Πυρήνας του πρώτου προσφυγικού οικισμού ήταν η περιοχή από την πλευρά του Ηριδανού που έχει διατηρήσει μέχρι σήμερα τις βασικές χαράξεις των οικοδομικών τετραγώνων του 1922-1935. Ήδη από το 1931 παρουσιάζονται διαμορφωμένες σειρές οικοδομικών τετραγώνων και οικιστικών συνόλων.
Τα οικοδομικά τετράγωνα του αρχικού οικισμού διακρίνονται σε δύο διαφορετικούς τύπους ανάλογα με τη διάταξη των οικοδομικών μονάδων: Στα οικοδομικά τετράγωνα μεταξύ των οδών Ανρ. Δημητρίου, Μιχ. Καραολή, Λεων. Μανωλίδη και Βρυούλων συναντούμε κυρίως τα μονόρωφα πλινθόκτιστα, ενώ κατά μήκος του κεντρικού άξονα της πόλης συναντούμε τις τετρακατοικίες, τις τυπικές δηλαδή προσφυγικές πολυκατοικίες της Καισαριανής που οικοδομήθηκαν μεταξύ 1928 και 1930.
Στην περιοχή που περικλείεται από τις οδούς Λεων. Μανωλίδη, Τζων Κέννεντυ, Λεωφ. Βασ. Αλεξάνδρου και Υμηττού, βρίσκονται οι πολυκατοικίες μοντερνιστικού ύφους που οικοδομήθηκαν τη περίοδο 1936-1939. Εδώ επιβιώνει το σύνολο του κτηριακού αποθέματος.
Μέχρι το 1940 έχει διαμορφωθεί και το τμήμα του οικισμού από την άλλη πλευρά του κεντρικού άξονα της πόλης (Νέα Καισαριανή, Άγιος Γεώργιος, Ελευθερία).
Το 1937 εγκρίνεται το σχέδιο ρυμοτομίας της Καισαριανής με το οποίο προσαρτώνται στην Καισαριανή τμήματα του Δήμου Αθηναίων. Προγραμματίζεται η υπογειοποίηση του Ηριδανού, η διάνοιξη της Λεωφ. Υμηττού και η αναμόρφωση των οικοδομικών τετραγώνων της περιοχής του Αγ. Νικολάου στα οποία υπήρχαν ακόμη τα παραπήγματα του πρώτου οικισμού.
Κατά την περίοδο 1935 – 1960, αναπτύσσεται η περιοχή γύρω από το Σκοπευτήριο και έως το Γυμναστήριο Νήαρ Ηστ. Παράλληλα, ο οικισμός εξαπλώνεται σταδιακά κατά μήκος της κεντρικής λεωφόρου και δημιουργείται ο συνοικισμός στην άνω Καισαριανή. Η περιοχές αυτές δεν παρουσιάζουν σήμερα σημεία οργανωμένης δόμησης, καθώς αναπτύχθηκαν με παραχώρηση οικοπέδων μεγαλύτερων διαστάσεων σε σχέση με αυτά του πυρηνικού οικισμού, και δόμηση που βασίστηκε στην ιδιωτική πρωτοβουλία. Συναντώνται μεμονωμένα μονώροφα πλινθόκτιστα σε μεγάλη διασπορά.
Η περιοχή προς την οδό Φορμίωνος αναπτύσσεται με μεταπολεμικές πολυκατοικίες, που αντικαθιστούν βαθμιαία τις προπολεμικές μονοκατοικίες και επεκτείνονται βόρεια προς τον κεντρικό άξονα της Καισαριανής.
Στη δεκαετία του 1950 και μέχρι το 1965 ολοκληρώθηκε η ανέγερση νέων συγκροτημάτων πολυκατοικιών μετά από κατεδάφιση παραπηγμάτων και πλινθόκτιστων κατοικιών: στο τρίγωνο του Αγίου Νικολάου (μεταξύ των οδών Ευφρονίου, Υμηττού και Γρ. Θεολόγου) και στο οικοδομικό τετράγωνο μεταξύ των οδών Σμύρνης, Λεων. Μανωλίδη, Τζων Κέννεντυ και Βρυούλων.
Φωτογραφίες:
Διάγραμμα ρυμοτομικό από Δούλη, Ε., Μουσά, Μ., Χαρίτου, Ε., Καισαριανή: Η “Κρίση” ως διαδικασία της χωρικής παραγωγής., Workshop: Διαδρομές της αρχιτεκτονικής στην Αττική, 2017
